aanmeld knop
dot

Dominee Met Strooien Hoed, beoordeling

Boeken.jpg
Het verhaal Dominee Met Strooien Hoed van Jan Wolkers heeft veel sfeer. De sfeer is beklemmend. Niemand in het verhaal lijkt echt te kunnen genieten van het leven. Het geloof drukt zwaar op alle handelingen van de personages. De vader in het verhaal is duidelijk het hoofd van het gezin, en hij is heel streng en kortzichtig.

In het verhaal Dominee Met Strooien Hoed gaat Jan met zijn ouders en broertjes en zusjes een dagje naar het strand. Terwijl iedereen zich zoveel mogelijk aan de regels van de vader als hoofd van het gezin, probeert te houden, ziet de hoofdpersoon (Jan Wolkers als jonge jongen) de dominee van de kerk op een bepaald moment op het strand zitten in de zon. Hij draagt een strooien hoed. Dat beeld maakt indruk op hem. De dominee als dienaar van God zit daar een gewoon mens te zijn en de hoofdpersoon ziet voor het eerst heel duidelijk dat de dominee eigenlijk geen gezag heeft. Bekijk alle boeken van: Jan Wolkers

 

Salamanders

Het hele verhaal is doorspekt met angst voor God en de vader van het gezin. Niemand kan echt genieten, want God of de vader van het gezin steken daar al snel een stokje voor. De broer van de hoofdpersoon fluistert steeds dingen over blote meiden. Dat moet allemaal in het geheim want alles is verboden. Het gaat in het verhaal veel over verboden verlangens en hoe mensen lijden onder hun verlangens. De hoofdpersoon van het verhaal heet Jan en is nog een kind. Stiekem heeft hij salamanders gevangen in de duinen. Hij verstopt ze in een trommel die hij een beetje open laat staan zodart de dieren onderweg naar huis genoeg zuurstof zullen krijgen. Als Jan even vergeet op te letten, doet de vader het blik dicht en Jan is doodsbang dat de reptielen zullen stikken. De vader en moeder geven niet om het leven van de dieren en als Jan de trommel thuis op het aanrecht neerzet en openmaak, bewegen ze niet meer.

Ze zijn dood, zei Jan tegen zijn moeder. Zijn moeder antwoordde: Leg ze dan niet op het aanrecht waar ik nog eten op moet koken. Daarna gooit ze de salamanders in de prullenbak. De achteloosheid voor leven en sterven, is pijnlijk. Jan wil de salamanders vervolgens begraven. Hij schreeuwt uiteindelijk zo hard dat zijn vader ook de keuken binnenkomt.

 

Vader van Jan Wolkers

De vader vindt het gedrag van Jan onacceptabel. Hij zegt dat hij geen beesten had moeten meenemen. Toen schreeuwde Jan dat het zijn vaders schuld was omdat hij het blik gesloten had. Zijn vader stuurt Jan naar boven en zegt dat hij zonder eten naar bed moet gaan. Na een tijdje boven zitten gaat Jan toch weer stiekem naar beneden. Hij hurkt naast de prullenbak en denkt dat hij de salamanders nog kan horen kruipen. Zijn vader stapt dan plotseling de keuken binnen, en Jan haast zich naar boven. Uiteindelijk als zijn broer naast hem komt liggen denkt hij nog steeds aan de salamanders en hij besefte dat hij ze niet meer kan redden. De vuilnisman komt morgen om 7 uur, en ik kan nooit de hele nacht opblijven, denkt hij.

 

Eigen mening

In dit verhaal zie je duidelijk dat de overheersende ouders die het leven van Jan heel klein maken. En Jan heeft dus niets in te brengen of hij wordt voortdurend gekleineerd. Ook het geloof speelt een hele dominante rol in het verhaal. God is niet positief, maar een of andere wrede macht waar iedereen voor in angst leeft. Men moet gehoorzamen aan God en angst regeert.

 

Belangrijkste gebeurtenissen in dit verhaal

  • Dat het gezin een dagje naar het strand gaat maar dat zwemmen verboden is, omdat het zondag is.
  • De dominee die door de hoofdpersoon op het strand gezien wordt, is belangrijk. De dominee wordt dan pas als een heel gewoon mens gezien omdat hij zit te zonnen. Hij straalt geen autoriteit meer uit
  • De salamanders die de hoofdpersoon vangt, zijn belangrijk. De reptielen lijken symbool te staan voor gebrek aan respect voor leven. Tevens voor gebrek aan respect voor de schepping waar de ouders in geloven. De ouders gaan met dieren om alsof het waardeloze dingen zijn.
  • De salamanders sterven en de hoofdpersoon is machteloos, hij kan en mag ze niet redden.

Hoofdpersoon of protagonist

Hoofdpersoon Jan: Opstandig maar toch volgzaam, een jongen die veel over het leven nadenkt. Hij houdt van de  natuur.

  • Met welk probleem kampt de hoofdpersoon: zijn strenge ouders die hem veel verbieden. Later in het verhaal is zijn grootste probleem dat de salamanders die hij heeft gevangen, ten dode zijn opgeschreven en dat zijn ouders daar geen begrip voor hebben.
  • Wat de hoofdpersoon beleeft: eigenlijk beleeft hij weinig omdat hij bijna niks mag, toch beleeft hij wel het een en ander. Hij wandelt, eet, vangt salamanders, ontmoet een jongen in de duinen die over seks praat, en ziet de dominee op het strand in de zon zitten.
  • Verandert de hoofdpersoon door de gebeurtenissen in het verhaal? De hoofdpersoon maakt wel een verandering door, hij is aan het begin van het verhaal verwachtingsvol, aan het einde van de dag is hij radeloos.

Andere belangrijke personen uit dit verhaal

  • De vader: Wolkers schrijft dat de vader een Hitler snorretje heeft, zijn kleding is saai, alhoewel daar weinig over geschreven wordt. Karakter vader: rechtlijnig, beperkt, eenvoudig, dominant, humorloos, betweterig. Hij komt over als een man die weinig kan meevoelen met andere mensen. Hij lijkt ook wreed.
  • De moeder: Degelijke kleding, een echte moeke om te zien. Karakter moeder: volgzaam, verzorgend maar afstandelijk, en voelt ook niet mee met dieren. Daar bedoel ik mee dat ze geen medelijden voelt op het moment dat je het wel zou verwachten.
  • De broer: de broer van de hoofdpersoon is beetje een sportief type, verder is er niet veel over geschreven. Karakter broer: heel opstandig; hij is stiekem veel met meisjes en seksualiteit bezig en hij spot met mensen op een leuke manier.
  • Dominee met strooien hoed: de dominee speelt een kleine maar toch krachtige rol in het verhaal. Karakter van de dominee wordt niet omschreven. Zijn uiterlijk; strooien hoed, en het is een beetje een dikke man.

Bijfiguren

De bijfiguren uit dit verhaal zijn:

  • het zusje Lia en andere broertjes en zusjes
  • Een jongen in de duinen.

De relatie tussen de hoofdpersoon en de andere personen in het verhaal

  • De relatie tussen de vader en de hoofdpersoon is niet goed en niet gelijkwaardig. Ze gaan nogal afstandelijk met elkaar om en er wordt weinig of geen liefde getoond.Jan lijkt voortdurend op zijn hoede voor zijn vader, die las woordvoerder van God het gezin lijkt te regeren.
  • De relatie tussen de moeder en de hoofdpersoon is ook niet erg warm. De moeder doet nogal afstandelijk en toont geen interesse voor de gevoelens van haar kinderen.
  • De relatie tussen de broer en de hoofdpersoon is wel liefdevol. De oudere broer vertelt dingen in vertrouwen aan de hoofdpersoon. Ze hebben een sterke band.
  • De relatie met de zuster (Lia) van de hoofdpersoon komt niet prettig over. De zus klikt en probeert in een goed blaadje te komen bij de ouders.
  • De relatie tussen dominee met de hoofdpersoon wordt niet echt omschreven in het verhaal, maar aangezien de dominee opvalt door zijn strooien hoed is het wel duidelijk dat Jan voorheen veel ontzag voor de dominee had.

Waar de gebeurtenissen zich afspelen

Op het strand, in de duinen, bij zee, en voor en na het bezoek aan het strand, in het ouderlijk huis van de hoofdpersoon.

 

Wanneer spelen de gebeurtenissen zich af?

Waarschijnlijk rond 1935-1939.

 

Conclusie

Het verhaal Dominee Met Strooien Hoed geeft een goed beeld van het gezinsleven in gereformeerde kringen, van voor de oorlog. Mensen keken in die tijd geheel anders tegen God aan dan tegenwoordig. De kerk had veel macht en mensen leefden in angst voor zonde en de hel. God is steeds aanwezig, maar uiteraard alleen in de gedaante van mensen die macht uitoefenen over andere mensen. Het is mooi geschreven, ongecompliceerd en eerlijk.


Tags: Jan Wolkers, Dominee Met Strooien Hoed, recensie
Artikel geschreven door: DickBos.
Publicatie datum: 2012-05-21
Wil jij ook geld verdienen met artikelen schrijven? Meld je direct gratis aan!


dot

Reacties

U reageert als gast. Heeft u een account, log dan eerst in.

Typ de Captcha code over:

Plaats een reactie:


Categorieën

Gezondheid Financieel Elektronica Auto & vervoer Afvallen & dieet Reis & vakantie Internet & computer Wetenschap Relatie & liefde Hobby & werk Recepten Kunst & cultuur Huis & tuin Werkstuk/Essay/opstel Recensies Mijn eigen verhaal Sport Seksualiteit Zwangerschap Dier & natuur Verzorging & mode Opvoeding Feestdagen Overige Nieuws toen en nu Wonderlijk & bizar Verslaving