aanmeld knop
dot

Was Zwarte Piet een slaaf?

dreamstime_xs_21922677.jpg
Was zwarte Piet een slaaf? Voor 1850 bestond zwarte Piet als knecht van Sint Nicolaas, nog niet. Tot die tijd werd het sinterklaasfeest wel al lange tijd ieder jaar gevierd, maar een knecht met een donker huidskleur had Sinterklaas niet. Dat veranderde toen onderwijzer Jan vechter een kinderboekje schreef. 'Sint Nicolaas en zijn knecht,' verscheen in 1850. Maar zijn dit wel de feiten?

Het boekje 'Sint Nicolaas en zijn Knecht.' werd uitgegeven in 1850. Het kinderboekje gaat over Sint Nicolaas die naar Nederland komt met een knecht. De knecht is een jongeman met een zwarte huidskleur, een moor. Hij helpt Sint Nicolaas met het inpakken van cadeautjes en snoep. Samen brengen ze cadeautjes en snoep aan kinderen die lief geweest zijn. Het sinterklaasfeest wordt in veel landen gevierd, in Nederland, België, Australië, Amerika, et cetera. We kennen Sint Nicolaas dan ook als:

  • Sint Nicolaas of Sinterklaas (Nederland, België, Australië)
  • Santa Claus (is eigenlijk Sinterklaas maar in de loop der tijd verworden tot een ander type, ook wel de kerstman genoemd)

Zowel de helpers van Sint Nicolaas als de helpers van Santa Claus, zijn niet afgeleid van de knecht in het boekje uit 1850. Het verschil met de helpers van de kerstman en de helpers van Sint Nicolaas, is dat de helpers van Santa Claus wit zijn, en de helpers van Sint Nicolaas zijn zwart. Hun werk is echter hetzelfde. Zij zijn allemaal als assistent in dienst van hun baas, Sint of Santa. Sint en Santa zijn van oorsprong dan ook een en dezelfde figuur, namelijk afgeleid van Sint Nicolaas van Myra, een Turkse 'heilige' die bekend stond als een gulle weldoener voor kinderen. De roet vermomming is echter vel ouder en wordt in vele landen naast Sinterklaas gezien, maar ook los van Sinterklaas. De roet vermomming gaat terug tot in de pre-history. Mensen hebben al duizenden jaren terug vruchtbaarheidsfeesten gevierd in de winter. Mensen smeerder roet op hun gezicht om het kwaad te verjagen. De roe is ook al heel erg ud en wordt al gezien op zeer oude prenten en tekeningen.

 

Is Sinterklaas een Nederlandse traditie?

Sinterklaas is geen Nederlandse traditie, zoals velen denken en beweren. In de documentaire Wild Graas gaat filmmaker Arnold Jan-Scheer terug in de geschiedenis en diept prachtige historische feiten op. Zwarte Piet of andere assistenten van Sinterklaas duiken wereldwijd op, ze zijn allemaal zwart gemaakt met roet, hebben roe bij zich of dragen nog kettingen, zoals eeuwen terug de duivel werd afgebeeld met roe en ketting en een gezicht vol roet. Nergens blijkt uit dat de roet vermomming ooit een racistische betekenis heeft gehad. Bekijk de trailer van de  documentaire Wild Geraas.

 

Zijn de helpers van Santa of Sint slaven?

De helpers van Sint Nicolaas (zwarte Pieten) zijn geen slaven. Het zijn ook geen afgeleidde figuren van een knecht uit het kinderboekje (1850), en een knecht is een assistent. Waarom dan al die opheft over zwarte Piet? In 1850 was in Nederland de slavernij nog niet afgeschaft, dat kwam pas tien jaar later. Vrije slaven kregen echter simpele baantjes zoals bediendes of knecht. Een zwarte knecht in Nederland is daarom een logisch gevolg van de slavernij. Ook al wordt de knecht van Sint Nicolaas in het boekje niet als slaaf behandeld, en ook al wordt de knecht in het boekje ook nergens als minderwaardig behandeld, wordt er door zwarte mensen wel een connectie met slavernij gelegd. Op zich is dat ook weer niet zo vreemd, want slavernij ligt gevoelig. Voorouders van de huidige generatie zwarte mensen in Nederland, hebben vaak met slavernij te maken gehad. Sinterklaas is wit, en zwarte piet wordt door zwarte mensen met blackface vergeleken. Blackface was een Amerikaanse karikatuur van een zwarte man. Als je denkt dat zwarte piet een variant op de racistische blackface is, is het begrijpelijk dat mensen er racisme in zien. Bovendien is er een periode geweest dat zwarte pieten in Nederland best wel karikaturaal waren. De knecht van Sinterklaas is de oorsprong van het huidige sinterklaasfeest waarbij zwarte Pieten een belangrijke rol spelen, en zij kunnen daarom aanstootgevend zijn voor mensen die zich erdoor gekwetst voelen.

 

Is zwarte Piet dan niet zwart door roet uit de schoorsteen?

Ja en nee. Natuurlijk wordt een jongeman die door een schoorsteen zou kruipen, zwart van roet.  Schoorsteenvegers is een beroep wat vroeger met de hand en een bezem werd uitgevoerd, en die mannen zagen zwart van roet. In de Victoriaanse tijd was het zelfs de gewoonte om kinderen in schoorstenen te sturen, met een bezem, om de schoorstenen te reinigen.

 

 

Zwarte Piet is echter in eerste instantie zwart omdat hij is afgeleid van de knecht (gekleed in pagekleding/kleding van een bediende) uit het boekje uit 1850. Er is nooit een directe relatie gelegd tussen eigenaar en slaaf, maar wel een relatie baas en knecht. Aangezien het boekje echter uit een tijd stamt waarin slavernij van zwarte mensen nog hoogtij vierde, en waarin vrije slaven hooguit werk als bediendes kregen, kan men wel aanstoot nemen aan de zwarte Pieten. In het boekje uit 1850 heette de knecht nog geen Piet. Hij had geen naam en werd gewoon de knecht van Sint Nicolaas genoemd. Pas later werd de knecht in een toneelstuk Pieter genoemd, een Hollandse naam, hoewel de knecht in het kinderboekje net als Sint Nicolaas, uit Spanje kwam. Later werd Pieter al snel afgekort tot Piet, en waarschijnlijk omdat er al zoveel mannen waren die Piet heetten en omdat Piet een heel eigen verschijning had met de zwarte schmink en het kleurrijke kostuum. Piet van Sinterklaas werd dus al snel zwarte Piet genoemd.

 

Zwarte Piet als karikatuur

Lange tijd had Sinterklaas slechts een Piet met een zwarte huidskleur, andere Pieten waren wit. De Zwarte Piet met de zwarte huidskleur was nog steeds een gevolg van de knecht uit het kinderboekje in 1850. Deze Piet was echter wel populair bij iedereen die het volksfeest vierde. In de loop der tijd kwamen er daarom steeds meer Pieten met een zwarte roet vermomming bij. De Pieten hadden een speciale rol om naast de weldoener Sinterklaas, de boel op te vrolijken. Daarom werden vaak acrobaten en muzikanten ingehuurd om het sinterklaasfeest tot een spektakel te maken, waarbij Pieten salto's maakten en allerlei gymnastische kunsten vertoonden. Sinterklaas was de wijze heilige weldoener, de Pieten waren de niet zo slimme knechten van sinterklaas. Er waren knechten die zowel vrolijk en leuk waren, maar ook hadden ze de rol van boeman. Stoute kinderen werden zogenaamd in een zak gestopt en mee naar Spanje genomen. Ook kregen stoute kinderen een zakje zout of de roe, waarmee geslagen kon worden. De roe wordt ook wel gezien als een bezem waarmee de schoorstenen geveegd worden, maar dat is niet de oorspronkelijke functie van de takkenbosjes. de roe is een overgenomen symbool van de figuren met roet vermommingen overal in Europa en zelfs daarbuiten. De duivel droeg een roe in zijn hand en was geketend. De ketting heeft dus niets met slavernij van zwarte mensen te maken, maar met ketenen waaraan de duivel werd vastgelegd.

  • Het sinterklaasfeest is in Nederland nooit consistent geweest. Van oorsprong was er eerst helemaal geen knecht, alleen een goedheiligman.
  • Dat veranderde door het boekje in 1850 waarin een knecht met een zwarte huidskleur ten tonele verscheen
  • De knecht werd in een toneelstuk Pieter genoemd, de naam Pieter werd al snel zwarte Piet. In Europa bestond een knecht met roet vermomming al veel langer. Ook de oorringen en de ketenen bestonden al eeuwenlang in combinatie met de roe.
  • Lange tijd had Sinterklaas slechts een knecht, zwarte Piet. Soms werd hij ook Pedro (Spaans) genoemd
  • In de jaren voor de oorlog kwamen er steeds meer Pieten bij. Ze waren acrobatisch en lenig en grappig, maar ook een beetje kinderachtig, en ze hadden de rol van boeman
  • In de loop der jaren kwam er kritiek op de rol van de Pieten, men vond ze te dom en ook het feit dat witte jongens en mannen zich zwart schminkten tot boeman, werd als racistisch beschouwd. Men legde steeds vaker een direct verband met slavernij, omdat het boekje uit 1850 dateerde, de tijd waarin de slavernij nog niet overal was afgeschaft en een tijd waarin zwarte vrije mensen alleen ondergeschikte baantjes konden krijgen zoals het beroep van knecht of bediende.

Moet zwarte Piet worden afgeschaft?

Men zal met elkaar moeten beslissen of dat nodig is. waarschijnlijk zal zwarte piet afgeschaft worden aangezien er aardig wat mensen zijn die zich daardoor gekwetst voelen en belachelijk gemaakt. de feiten worden in de zwarte pietendiscussie vaak genegeerd of verdraait. Piet is een Hollandse naam, hij kruipt door schoorstenen en daar word je nou eenmaal zwart van, de roe mag als schoorsteenbezempje dienst doen. Feitelijk hoeft er maar heel weinig te veranderen om iedereen tevreden te stellen. Er is namelijk niemand die niet zwart zou worden als hij of zij door een schoorsteen zou kruipen. Er hoeft echter helemaal niet gesuggereerd te worden dat het om een persoon met een zwarte huidskleur gaat. Dus als alle Pieten zich weer op de oude manier gaan schminken, met roevegen op voornamelijk het gezicht en handen, kunnen de zwarte kousen en handschoenen achterwege gelaten worden. Ook het kroeshaar kan weg, en de nek kan wit gelaten worden. Probleem opgelost. Witte Sint, witte Piet, die zwart wordt van roet uit de schoorsteen. In andere landen waar Sinterklaas gevierd wordt zie je ook helpers, elfen of boemannen, en de boemannen zijn vaak zwart van roet.

 

Zwarte Piet binnen de zwarte cultuur

Interessant genoeg is Sinterklaas en zwarte Piet geliefd binnen de zwarte cultuur buiten Nederland. Zo wordt er met hart en ziel Sinterklaas gevierd op Curacou. De mensen daar vinden het onbegrijpelijk dat er in Nederland een discussie over racisme van is gemaakt. Mogelijk kennen de mensen daar de geschiedenis van de roet vermomming wel. In elk geval beseffen se meeste mensen daar dat de relatie met racisme ver te zoeken is en dat er ook geen bewijzen voor te vinden zijn. Zo vieren mensen op Curacou de Sinterklaas intocht. Met prachtige creatieve zwarte Pieten en een top Sinterklaas. Van zoveel feestelijkheid kunnen wij Nederlanders nog wel heel veel leren want onze Sinterklaas is altijd zo formeel. Big party op Curacou: Sinterklaas intocht 2016 met alles erop en eraan

 

Waarom noemt men zwarte Piet racisme?

De feiten over het ontstaan van Zwarte Piet worden in verband gebracht met blackface. Ook al heeft de documentaire van Arnold-Jan Scheer aangetoond dat die link er niet is. waarschijnlijk moeten we de racismediscussie in Nederland toch zoeken in de woede vanwege ons koloniaal verleden. Er is een tijd geweest dat zwarte mensen slaven waren, op den duur vooral van witte mensen.

 

Slavernij, wat is dat?

Als er sprake is van slavernij worden mensen verhandeld door andere mensen en als slaaf gevangen gehouden. Slavernij is van alle tijden en komt ook nu nog voor. Als men spreekt over de slavernij, bedoelt men de slavernij van zwarte mensen.  Begrijpelijk dat dit gevoelig ligt in Nederland, waar veel witte mensen wonen en een minderheid zwarte mensen. Slavernij is ondanks 'de' slavernij, geen zaak van witte mensen en of zwarte mensen, maar van alle culturen en huidskleuren.


Tags: Zwarte Piet, slavernij, slaaf, was zwarte piet een slaaf, sinterklaas
Artikel geschreven door: SammyJo.
Publicatie datum: 2013-10-31
Wil jij ook geld verdienen met artikelen schrijven? Meld je direct gratis aan!


dot

Reacties

U reageert als gast. Heeft u een account, log dan eerst in.

Typ de Captcha code over:

Plaats een reactie:


Categorieën

Gezondheid Financieel Elektronica Auto & vervoer Afvallen & dieet Reis & vakantie Internet & computer Wetenschap Relatie & liefde Hobby & werk Recepten Kunst & cultuur Huis & tuin Werkstuk/Essay/opstel Recensies Mijn eigen verhaal Sport Seksualiteit Zwangerschap Dier & natuur Verzorging & mode Opvoeding Feestdagen Overige Nieuws toen en nu Wonderlijk & bizar Verslaving