aanmeld knop
dot

Extreme Hemellichamen in het Universum

planeten.jpg
Het universum, een grandioos fenomeen met mysterieuze en grootse raadsels. Het bestaat al miljarden jaren en is buitengewoon groot. Een aantal verschijnselen kennen we al: de planeten in ons zonnestelsel, de maan en sterren zoals onze eigen trouwe zon. Er zijn nog veel meer fenomenen die zich buiten onze aarde bevinden. Wat zijn de meest extreme verschijnselen in het universum en hoe werken die? Eén buitengewoon verschijnsel uit ons universum: de neutronenster.

De dood van een ster

Een neutronenster is, zoals de naam je al laat raden, een vorm van een ster. In de kosmos onderscheiden we een aantal sterren: rode superreuzen, rode reuzen, blauwe reuzen, rode dwergen, gele dwergen, bruine dwergen en witte dwergen. In dit geval hebben we alleen de zware sterren nodig om uit te leggen hoe een neutronenster ontstaat. Zware sterren hebben een hoge dichtheid, oftewel, alles waar de ster uit bestaat zit heel dicht op elkaar gepakt.

 

Kernfusie in het universum

Een ster blijft branden door kernfusie. Dit is het samensmelten van de kernen van meerdere atomen zoals waterstof en helium tot een zwaardere kern. Deze fusie levert energie op die de ster vervolgens weer gebruikt om door te gaan met fuseren. Op een moment zijn alle lichte elementen op en zijn er twee scenario’s mogelijk:

 

Scenario I

  1. Lichte ster: De ster stort in elkaar en vormt een witte dwerg.
  2. Zware ster: De ster maakt er met een knal een einde aan (een supernova)

Scenario II

  1. Na de supernova vormt zich een zwart gat
  2. Na de supernova vormt zich een neutronenster

Waaruit bestaan lichte en zware sterren?

Zware sterren bevatten zware elementen, zoals ijzer, die ook nog gefuseerd moeten worden. Terwijl de lichte sterren zonder ijzer al een witte dwerg worden moeten de zware sterren dus nog even door fuseren. IJzer is een zwaar element. Het fuseren hiervan levert geen energie op, maar kost juist energie. Uiteindelijk heeft de ster heeft geen energie meer en kan de kracht van de zwaartekracht die op de ster wordt uitgeoefend niet meer tegenhouden: de ster ontploft, een supernova.

 

Wat is een supernova?

Hierbij wordt het materiaal van de stervende ster het heelal in geslingerd wat een wolk van gas en stof vormt. De supernova kan tot een neutronenster leiden, of tot een zwart gat. Dit hangt af van de massa die de geëxplodeerde ster bezat. 

 

Geboorte neutronenster, hoe gaat dat?

Na de supernova blijft er een enorme gaswolk over met alle elementen die in de 'overleden' ster hebben gezeten. In de wolk zitten veel elektronen, dit zijn deeltjes met een negatieve (-) lading. Als de druk door de zwaartekracht hoger is dan een bepaalde waarde, worden de elektronen samengeperst. De elektronen smelten samen met protonen, deeltjes met een positieve (+) lading. De protonen en elektronen samen vormen neutronen, zonder (0) lading. Deze overgebleven kern van samengeperste neutronen is de neutronenster.

 

Zwaarte- en magnetische kracht

De neutronenster heeft een bizar grote zwaartekracht. Toch stort de ster niet in onder deze aanzienlijke druk. Dit komt doordat de kracht van alle opeengeperste neutronen genoeg weerstand biedt om de druk van de zwaartekracht aan te kunnen. De ster blijft dus stabiel en kan wel miljarden jaren meegaan. De zwaartekracht neemt alsmaar toe hoe dichter je bij de ster komt, per centimeter is er al enorm verschil. De zwaartekracht aan het oppervlak is 200 miljard keer zo groot als dat op het aardoppervlak. De grootte van de zwaartekracht is dus veel groter onder bij je voeten dan bovenaan bij je hoofd, je zal dus gespaghettificeerd worden: uitgerekt tot een lange sliert. Hierna zal je weer helemaal samengedrukt worden.
Dus, stel je besluit ooit een reisje te nemen naar een neutronenster, dan wordt dat een enkele reis. Ook zorgt het immens sterke magnetische veld samen met de bliksemsnelle rotatie van de ster er voor dat alles in de buurt rondom de ster van ijzer en dat alle computersystemen vernietigd en verwoest wordt. Dit systeem heet de pulsar en zo wordt ook naar de neutronenster zelf verwezen. De pulsar blaast iedere fractie van een seconde bundels extreem energierijke en dodelijke straling uit.

 

Extreme ster

Deze extreme ster is dus een razendsnel ronddraaiende bal neutronen. De ster draait wel duizend keer per seconde om haar eigen as! Een gemiddelde neutronenster is wel twee keer zo zwaar als onze zon, terwijl het een doorsnede van slechts tien kilometer heeft. Zo’n ster past dus makkelijk binnen de stadsgrens van Amsterdam! Om een inzicht te geven in hoe extreem dat is: als je alle mensen op aarde samen zou drukken tot de grootte van een suikerklontje heb je dezelfde dichtheid als een neutronenster. Ook weegt een theelepel neutronenster ongeveer 10 miljard ton, het gewicht van een forse berg. Dus als je dacht dat je 5-kilo gewichten al zwaar waren, je hebt het mis!

 

Zwarte Gaten

Kortom, de neutronenster heeft het alleen maar over extreme getallen en fenomenen. Gelukkig maar dat onze zon niet zo’n druktemaker is, anders zouden wij niet meer leven. Bij een botsing tussen neutronensterren vindt er een dubbele extremiteit plaats wat uiteindelijk leidt tot een zwart gat. Ook bij de ineenstorting van een neutronenster ontstaat een zwart gat. Ook dat is een extreme mysterieus verschijnsel in het universum.


Tags: neutronenster, zwart gat, extreme ster, pulsar, supernova, kernfusie, blauwe reuzen

Artikel geschreven door: AliciaMulder.
Publicatie datum: 2021-02-09
Wil jij ook geld verdienen met artikelen schrijven? Meld je direct gratis aan!


dot

Reacties

U reageert als gast. Heeft u een account, log dan eerst in.

Typ de Captcha code over:

Plaats een reactie:


Categorieën

Gezondheid Financieel Elektronica Auto & vervoer Afvallen & dieet Reis & vakantie Internet & computer Wetenschap Relatie & liefde Hobby & werk Recepten Kunst & cultuur Huis & tuin Werkstuk/Essay/opstel Recensies Mijn eigen verhaal Sport Seksualiteit Zwangerschap Dier & natuur Verzorging & mode Opvoeding Feestdagen Overige Nieuws toen en nu Wonderlijk & bizar Verslaving